sansinukob ni lupisan

Sa tingin ko e naglalaho ang mga larawan ko dito sa blog na parang sinulid na pantahi sa tuleng natutunaw. Ito siguro e dahil sa libre laang ang account ko dito sa friendster. Mukang hindi sapat yung nakakapag-advertise sila’t nababasa ang mga ‘to ng mga pitong tao at kelangan kong magbayad para i-upgrade ang account ko. Kaya’t para mabuksa ninyo ang mga larawan e dapat ikonsumo na ninyo ang blog ko sa unang tatlong araw na ito e ipinoste. Yun ang solusyon o kaya e yumaman ako’t magbayad para sa mas magandang account.

Matagal rin akong hindi nakakapag-update. Medyo busy rin kasi. Pero eto, namumuhay ako rito sa bansang ito. Napapansin kong lumalawig na rin ang bokubolaryo ko’t nagagawa ko na ring makipag-usap sa mga dukhang Indonesians sa kanilang dila.

Medyo matagal na tong nangyari, pero heto, nakapagluto na ko ng kaldereta. Ito e kung maituturing mong ako nagluto nito. Ako bumili ng mga sangkap. palpak pa. Ang labo kasi nitong Indonesia. Merong ‘tomat saus’, at ito ang binili ko. Kasi di ba, parang tomato sauce? Yun pala ang tomato sauce sa kanila e ketchup. At ang kecap (bigkas e ketchup rin) nila e karugtong ng kecap asin (toyo) at kecap manis (manamis-namis na toyo). Ang labo e. Kung ano ang tawag nila sa tomato sauce e hindi ko pa rin alam hanggang ngayon. E sabi naman ni Claire, e pwede na rin yung ketchup. Kaya, sige na nga rin.

Tinulugan ako ng maid namin (itong maid na to e kala mong nakaganjam laging laughing trip, pag naalala ko mga kwento nito e ipoposte ko) na magbalat at maghiwa ng patatas at karot. Ako naghiwa ng karne. Si Joseph (housemate ko) ang nagturo sa kin. Ako ang naghulog ng mga sangkap. Yung iba siya. Binantayan ko to ng ilang minuto. Tinuruan rin ako ni Bernard (isa ko pang housemate). Suma total e hindi ko alam kung matuturing ko pang ako ang nagluto ng kaldereta.

Ang hatol: Masarap raw yung sauce kahit na ketchup ang nagamit ko at hindi tomato sauce. Yung karne e medyo matiga pa. Pero okay na. Mapagtityagaan na kung hindi ka nakapustiso.   

Sayang, hindi ko nakunan yung finished product.

Kahapon e nagpagupit uli ako. Dahil maganda ang kinalabasan ng gupit ko nung huli e dun uli ako nagpagupit. At hinanap ko yung barberong gumupit sa kin dati.

At natandaan niya naman ako -ang banyagang ginupitan niya halos isang buwan ang nakakaraan. Magiliw niya akong binati. Noong huling nagpagupit ako sa lalaking ito e meron siyang binabanggit na cantik (tsanti) o maganda. Akala ko ang sinasabi niya e magaganda raw ang mga Indonesians. E di sinabi kong magaganda nga ang mga Indonesians, siempre, hindi na ko kokontra. Sinabi ko ring magaganda rin mga Pinay.

Nakakaintindi ako ng konting Bahasa, gayundin siya sa Inggles. Pero parehong limitado ang aming bokubolaryo para magkausap nang matino. Ang hindi maipaliwanag ng lenggwahe e pinupunan ng mga pagmumustra ng kamay at pagsha-charade. Ewan ko, kahit papano e nagkakatawanan namin kami noon.

At ito ang sinenyas niya sa kin noon.

Pero nitong pagpapgupit ko kahapon e mukang naiiintindihan ko na ang gusto niyang sabihin sa akin tungkol sa mga cantik (maganda). Ito e nung nakapagsimula na syang maggupit at natabasan na ang buhok ko. Inaalok niya yata ako ng mga pokpok, at sa pagkakataong ito e hindi ito yung nanggaling sa isang pakete, kundi yung tunay na ibig sabihin ng salita sa ating bansa.

At para kumpirmahin ko kung tama ang hinala ko e tinanong ko siya, "Berapa harga?" na ang ibig sabihin e ‘magkano?’.

"Rp 500 000," sagot nang barbero.

Bago kayo himatayin sa presyo nito e tandaan ninyo ang conversion ng salapi. Pero hindi man ganun kalaki ang halaga, e ganun pa rin ito -mahal, halos kapresyo na ng cell phone kong binili dito. Biglang kambyo si hijo at sinabing pwede na raw ang Rp 400 000.

Palpak ang desisyon kong magtanong. Oo’t nakumpirma kong pokpok pala ang pinag-uusapan namin, pero ayaw niya akong tantanan sa pokpok. kala niya siguro e interesado talaga ko kaso e namamahalan. Sabi ko, "Tidak (hindi)." Pero ayaw paawat.

Gang sa naisip ko na laang na kunwari e ihahanap ko na laang siya ng ibang kostumer. Sabi ko meron akong kaibigang baka magkainteres sa pokpok. Tinanong niya ang pangalan. Naala ko si Joseph, ang housemate kong naghatid sa kin noon sa kanyang scooter. Madali kasing imustra ang scooter. Kaya’t sabi ko, "Joseph," sabay arte ng nagpapandar ng scooter.

Ewan ko kung papano ko nakumbinsing itigil niya ang pag-aalok sa kin ng mga pokpok. Pero naawat naman siya. Pero kung anu-ano naman ang inaalok niya sa kin na ang sagot ko e "I don’t understand," sabay kunot ng noo at taas ng kilay ala- Collin Farrel.

Parang ganito:

Barbero: Jauhfye?

Ako: "I don’t understand." (Huwag kalilimutan ang kunot ng noo sa bawat sagot)

Barbero: Dkfgjhiye?

Ako: "I don’t understand."

Barbero: Hukfgjotj?

Ako: "I don’t understand."

Nakailang ulit rin yun pero yung huli e nakilala ko ang sinasabi niya.

Barbero: Ganja?

Ako: "Ha? Tidak (No)! Tidak merokok ganja (I don’t smoke marijuana)"

Barbero: Heroin?

Ako: Tidak!

Heroin? Di ba yun e yung iniinject? Ewan ko siguro cool para sa iba yung ganung nirorolyo mo ang sleeves mo, tinatalian ng goma ang braso, at merong itinuturok sa ugat. Pero muka ba kong taong nagheheroin? At muka rin ba akong nagbabayad ng laman?

Natatakot man ako sa mga maiitim na ideya ng taong ito e ano ang magagawa ko para umalis? Nasa kalagitnaan pa laang ako ng aking gupit, ewan ko kung san ko ipareretoke ang buhok ko kung sakali.

Nasa larawan: Ako. Sa likod ko, ang barberong kamuka ni Lashley.

Nasa larawan: Lashley, ang wrestler na kamuka ni Abdi ang barbero.

Nagswap na laang kami ng Bahasa at Tagalog lessons. Ano raw sa Philippines ang ‘darling’? Sa Bahasa e ’sayang’. Sabi ko sa atin e ’sinta’. Yun na kasi ang pinakamalapit na Tagalog. Wala mang gumagamit na nito, e ito ang tagalog kaya ito sinabi ko.

"I love you".

"Mahal kita."

"Aku cinta (tsinta) kamu."

Inulit-ulit nya yung ‘mahal kita’ at ’sinta’. Tapos e, itinigil niya ang paggugupit, itinikom ang kamao, inunat ang gitnang daliri at minustra sa ‘kin ang katagang gusto niyang matutunan. "Fuck!"

"Kantot!" sagot ko.

"Ssssh!" sabi sa kin ng barbero. Yun rin pala ang tawag sa kanila nun. At tawa kami ng tawa.

"Mahal kita. Kantot!" sabi ni pare.

At kung saan-saan pa napunta ang usapan namin. Nagustuhan niya yung t-shirt ko ni batista. Sabi ko magnegosyo kami sa Enero pagbalik ko. Sabi niya mahina raw ang negosyo pag Enero,. Malakas raw e November.

"November Rain," sabi niya.

"Yeah, November Rain! Kamu mau Guns N’ Roses? (Do you like Guns N’ Roses?)," tanong ko. "Saya mau GNR!"

"Saya mau Guns N’ Roses."

Gitarista pala siya. Sabi ko kumakanta ko sa Pinas. At ayun sabi niya siya raw si Slash at ako si Axl Rose. Sige na, Slash at Axl. Nung inaahitan na niya ko gamit ang labaha e gamunggo ang pawis ko. Baka gilitan na laang ko ng leeg nito.

Pero buhay pa naman ako para maisagawa ang entring ito. Ewan ko knug panahon na para maghanap ng iba pang barberya. baka pagbalik ko run e lagyan na laang ako ng ganja sa bulsa at singilin ng mas mahal sa Rp 10 000 sa gupit. 

(Note: Matagal nang overdue ang post na ‘to. Kaya;t huwag isiping nahuhuli sa pagpapalabas ang Medan.)

Sa wakas, nakapanood na rin ako ng sine dito sa lupaing ito. Ang sine dito e Rp. 30000 o mga bandang P180. Dapat e dumating ka on-time kaya’t hindi pwede yung mga sa gitna papasok tapos sisimulan na laang sa uli pag inulit. Parang hindi ganun dito. At pag bumili ka ng tiket, papakitaan ka ng seat plan sa monitor ng kanilang computer. Merong seat number ang mga upuan. Ayos rin.

Sa isang bansang ito na hindi nag-iInggles ang sangkatauhan e pano manonood ng mga Inggles na pelikula? May subtitle sila.

Nasa ikatlong linggo na ng pagpapalabas yata ako kaya’t hindi puno ang sinehan. At namputang bansa ‘to, nanonood ako e merong hubad na paang nakapatong sa upuang bakanteng mga dalawang upuan ang layo.

Dahil bawala ang kamera sa loob, e sa gantong paraan ninyo na laang imagine-in ang itsura ng paang hubad na nakapatong sa upuang dalwang upuan ang layo mula sa yong muka.

Kahit na nakakatulug-tulog ako sa pelikula dahil na rin sa pagod, kaya dapat Rp 27000 na lang ibayad ko dahil hindi ko naman napanood nang buo, e me masasabi ko pa rin namang naintindihan ko kahit papano ang pelikula. Di ba gustong gumawa ni Lex Luthor na gumawa ng kontinente?

Ang hindi ko maintindihan e kung BAKIT TORPE SI CLARK KENT!

At para maintindihan ang ibig kong sabihin sa ideyang ito e balikan natin ang hirit ni Bill sa Kill Bill Vol. 2 tungkol sa mythology ng mga superheroes sa comics. Sabi niya sa The Bride e para raw siyang si Superman.

Ang mga superheroes e merong mga alter ego (o yung superhero ang elter ego ng kanilang pagkatao?). Ang dukhang potograpong Peter Parker e nagmamaskara ng gagamba para maging Spiderman. Ang playboy at bilyunaryong Bruce Wayne e nagpapaniking kasuotan. Pag natulog sila’t gumising sila sina Peter Parker at Bruce Wayne. Baligtad sa kaso ni Superman. Si Superman o Kal El e ipinanganak na Kal El na merong superpowers, na isang nilalang mula sa ibang planeta. Nagpapanggap siyang tao sa katauhan ni Clark Kent. Si Superman o kal El ang tunay niyang pagkatao, si Clark Kent ang alternative na persona. Ika nga ni Bill, yun raw pagiging weak, indecisive, clumsy, etc. ni Clark Kent e komentaryo ni Superman sa sangkatuhan -yun ang pananaw niya kung ano ang maging ‘tao’.

Kung gayon: Bakit ang engot ni Clark Kent pagdating sa bubae e kagaling-galing niyang dumiskarte ke Lois sa rooftop? Ano yun, parang lalaking de-kotse na pag di dala ang kotse e hindi makaepek sa chicks? Hindi naman siya ala-Captain Barbell  na ang alter ego e panget. Be kagwapo naman, pero totorpe-torpe. E di ba inaakting niya laang naman si Clark, e ibig sabihin e pwede niyang palabasin yung kaswabehan niyang pinakita sa rooftop ng Daily Planet.

Kahit kelan hindi ako naging fan ni Superman. Ewan ko kung bakit parang hindi kakabilib. Para kasing lumilipad, malakas, mabilis, hindi tinatablan, kryptonite laang tumatalab, may x-ray vision na, etc. Parang hindi ka na kakabahang matalo. Ang naganap sa pelikulang ito ang mas tumukoy sa akin kung bakit pala hindi ako gaanong nag-eenjoy sa Superman. Kung ang kontrabida e si Lex Luthor (na kahit si Kevin Demonyo Spacey pa ang gumanap) e hindi ka makakaasa ng classic battle. isang mahina, isang malakas. Para ka na ring nanood ng laban ng agila’t isda.

Ang pinaka-aksyon e yung tipong merong sinira si Luthor at ililigtas ni Superman yung mga tao o mga building o kung anuman na siempre e kaya naman niyang iligtas. At kung papalpak naman siya tulad nung hindi niya nailigtas si Lois Lane, e pwede naman niyang ibalik ang ikot ng mundo at ibalik ang oras. Para ka laang nanood ng Mickey na laro sa Game & Watch kung saan sumasalo siya ng mga itlog ng manok na hindi nauuubusan ng itlog na merong save point na pwedeng balik-balikan kung magkakamali.

At tulad ng inaasahan e maganda ang Singapore. Parang Makating mas malinis at pinaganda’t. Tulad sa Malaysia nag-iinggles naman mga tao kaya wala gaanong problema.

Gabi na nung dumating kami dun. Dapat sana e mga alas dies pa laang kung oras Medan ang gagamitin kaso, tulad sa Pinas ang oras ng Singapore kaya’t alas onse na nung daumtaing. Nanakawan kami ng isang oras. At ano pa magagawa mo nang ganung oras kungdi mag-inom sa mga pub? E gastos yun, kaya’t huwag na lang.

Nilanghap na laang namin ni Jun ang simoy ng hangin at tanawin ng Singapore sa gabi. Wlang gaanong sasakyan sa kalsada. Maraming bukas na pubs. Sarado na mga malls -siempre. At ang unang 7-Eleven na nakita ko e nagpakuha ako ng litrato suot ang aking uniporme, tulad ng ginawa ko sa Penang, Malaysia.

Dito e naglipana ang 7-Eleven na parang sari-sari store. Bawat kalye meron. Maliit. Malaki. Parang yosi stand laang e 7-Eleven pa rin.

Naglipana ang magaganda’t malalaking eskwelahan, natutukso akong magbagsak ng resume sa mga ‘to. Merong pang-Fine Arts, ang Nanyang University (o College).

Nareimburse ko na ang airfare ko, kakukuha ko laang ng sweldo ko, plus meron pa kong allowance at perang pambili ng mga libro. Pwede-pwede na ring huwag nang bumalik sa Medan at mghanap na ng lugar na mas matino.

At nung nagkagutuman na e kumain kami ni Jun sa labas, yung mukang mura-mura pero ayos naman. At ito ang kainain ko -lamb chops. Susuko ka sa laki ng serving.

Pagkatapos ng kain e gumala-gala kami. Nung napagtanto na naming wala na talagang magagawa sa oras na yun e napagpasiyahan na lang naming umuwi at humanap ng Bintang. Doon sa unang 7-Eleven kami bibili sana ng beer kaso e wala, sabi ni Bravo, ang clerk na nakausap namin doon.

"We don’t sell beer after 12. That’s our rule in here."

"But there are pubs here," sagot ni Jun.

"Maybe you have to be in a bar to order beer," sagot ko.

Sabi ni Jun e tingnan na laang namin sa iba. Sa ibang branch ng 7-Eleven e sari-saring beer ang tumambad sa amin. Sinungaling si Bravo. At ito ang aming pinili. Tiger Beer. Mas matapang kesa sa SMB at Bintang, ang aming official beer.

Kinaumagahan e nakipagkita sa aming ang ahenteng mag-aayos ng aming bisang pangtarbaho. Magkikita kami sa McDonald’s sa Tanglin Mall para ibigay sa ami ang pasaporteng merong bisang pangtarbaho.

At nauwi sa ’shopping/ window shopping’ ang buong trip. Wala oras pumunta sa mga tinatawag na ‘places of interest’ dahil medyo malayo at sarado yung iba. Kaya’t puro mall ang napuntahan namin. Ang Singapore e para sa mga seryosong shoppingan.

Ang gusto kong maranasan e ang sumakay sa mga double-decker o sa MRT nila. Kungsabagay, nagawa ko na rin naman yun pareho dati sa Hong Kong kaya ayos laang kung hindi. Pero sayang pa rin. Buong byahe e ganto ang sinapit ko -taxi. Ayos taxi rito, merong resibo. Hindi tulad sa ‘tin sa Pinas na manggogoyo ang mga drivers.

Hindi man gaanong enjoy sa mga ginawa e okey na rin dahil libre naman. At saka piyesta ang mga mata ko sa aesthetics ng kanilang lahi. Parang ayaw nilang manamit, kapos sa tela ang mga ‘to. Para bang mga Spartan na hinuhulog sa bangin ang lahat ng mga hindi ‘fit’ dahil wala akong nakitang obese sa mga ‘yun.

Nakakalungkot dito sa Medan, Indonesia. At para sa isang lalaking tulad ko, ano pa gagawin mo kung may humain sa yong harapan na isang pokpok? E di tikman.

Ang tanging matinong produkto ng Indonesia at kaibigan kong matalik e ang Bintang. Official beer ng Blok Nam Nomor Nam at Blok Lima Tiga Tiga.

At eto’t nakabalik na ko mula sa Singapore sa isang transaksyong hindi ko alam ang legalidad. Meron kaming ahenteng nag-ayos ng aming papeles para makuha ang aming bisa nang hindi na kelangan pang tumuntong sa tanggapan ng kung sinuman. Basta, ang suma tutal e nakuha ko na ang bisa ko’t nakadikit na sa aking pasaporte. Hindi na ko lilingun-lingon sa likuran ko’t baka merong imigrasi tuwing gagala o habang nagpapanggap na nagtuturo sa silid-aralan.

Nasa larawan: Ako sa McDonald’s sa Tanglin Mall, Singapore, hawak ang papsaporteng meron nang bisang pangtarbaho.

Namputa, nagtatakda pa ng bisang pantrabaho ang bansang ‘to. Dapat nga e ikapalakpak ng tumbong nila ang magkaron pa ng Pinoy na sa kung anumang dahilan e nagtatarbaho rito sa sinumpang bansang ‘to para naman tumaas ang average IQ ng mga taong narito. Maglagay ka laang ng limang Pinoy, maiaangat na rin kahit papano ang average IQ score ng mga ‘to.

Kamputang bansa to -hindi makagawa ng hotdog. Putang mga hotdog at mga cold cuts dito e mas me lasa pa ang tubig. Ang tanging silbi laang nito e props sa high school play at mga teleseryeng mas mababa pa ang antas ng akting kesa sa mga nagrereenact ng mga krimen sa Isumbong Mo Kay Tulfo sa channel 9.

Ibig sabihin nga lang nito e legal at dito na talaga ko sa bansang ‘to. Ang tanging magiging tagapagligtas ko rito e isa pang kalamidad. Kaso laging lumilihis e.

Paglabas ko ng Polonia Airport, ang malasabungan ng Lungos na airport ng medan, e binigyan ko ng "Suck it" na senyas ang buong lugar.